مسیحیت صهیونیستی،فرایند تاریخی – دینی پروتستانتیسم
پروتستانتیسم را می توان به نوعی بازگشت و رجعت مسیحیان به «عهد عتیق» یا تورات نامید.نهضت پروتستانتیسم به طور مشخص با «لوتر» و آراء اعتقادی جدید او در خصوص مسیحیت آغاز می گردد.لوتر خود پیش از آغاز نهضت پروتستانتیسم تحت تأثیر عمیق آموزه های فلسفی،تئولوژیک و جهان بینی عبرانی بوده است.

«به هنگام تحقیق و پژوهش در خصوص لوتر به عنوان بزرگ ترین پیشوای پروتستانتیسم و اینکه او چگونه مجذوب چنین رویکردی گردید،با علاقه زایدالوصف او به دین عبرانی و منابع عبرانی روبرو می شویم».1

تأثیرپذیری لوتر و همفکران او از تئولوژی عهد عتیق در یک فرایند طبیعی موجب پیدایی تغییرات بزرگی در مفاهیم دینی کلیسای کاتولیک گردید.رویکرد «به بهشت دنیایی» به جای «آخرت گرایی» مسیحی نشست.«ربح» و «ربا» که در مسیحیت کاتولیک تحریم شده بود در مسیحیت پروتستان تشریع گردید و پس از آن با سرعت و همراه با توسعه پروتستانتیسم در اروپا گسترش یافت.

بزرگداشت یهودیان و برتر داشتن قوم یهود و متعلق دانستن سرزمینهای فلسطین تحت عنوان به اصطلاح «ارض موعود» و سرزمینهای مقدس وعده داده شده به قوم یهود از جانب خداوند،شاخصه دیگر پروتستانتیسم لوتری بود.لوتر در این ستایش و تمجید از به اصطلاح «قوم برگزیده خداوند»به اندازه ای پیش رفت که شبهه یهودی بودن او در محافل مسیحی کاتولیک به صورت جدی مطرح گردید.خود نیز با انتشار کتابی که تحت عنوان عیسی مسیح یک یهودی زاده شد2در سال 1523م.به رشته تحریر درآورد،به این شبهه پیش از پیش دامن زد.

او در این کتاب نوشت:یهودیان خویشاوندان خداوند ما (عیسی مسیح) هستند،برادران و پسر عموهای اویند،روی سخنم با کاتولیک هاست،اگر از اینکه مرا کافر بنامند خسته شده اند بهتر است مرا یهودی بخوانند.3

ستایش لوتر از یهودیان در شرایطی که کلیسای کاتولیک به عنوان باور حاکم و مقتدر بر اعتقاداتی کاملاً ضد یهودی استوار بود این شبهه را به طور فزاینده مطرح می ساخت که پروتستانتیسم،مسیحیتی است که بنیادها و شالوده های آن یهودی است و شاید این نظر به نحوی بیانگر پیدایی مسیحیت یهودی بود.

هر چند که لوتر در سالهای پایانی عمر خود با نوشتن مطالبی علیه یهودیان توانست به نوعی نام خود را به عنوان یک ضد یهودی در تاریخ رسمی ثبت نماید اما این اقدام لوتر نیز نتوانست بدبینی به وجود آمده را برطرف کند.

لوتر بعد از «پاولس قدیس» پایه گذار دومین انحراف بزرگ در مسیحیت تلقی می گردد.باید یادآور شویم که پاولس،تعبیه کننده تثلیث در مسیحیت،نیز همچون لوتر تحت نفوذ (دین) عبرانی قرار داشت.او یهودی ای بود که نام حقیقی او «شائول» بود و قبل از مسیحی شدن در قدس مطالعات و تحقیقات مبسوطی بر کتاب کابالا منبع «باطن گرایی عبرانی» انجام داده بود.4

علل حمایت یهودیت از پروتستانتیسم
نکته جالب توجه دیگر در این رابطه،حمایت و زمینه سازی توسعه و ترویج پروتستانتیسم توسط یهودیان بود.به نظر می رسد که یهودیان با حمایت از پروتستانتیسم در صدد تحقق دو هدف راهبردی خود بودند:
اول اینکه کلیسای کاتولیک،یعنی کانون بزرگ خصومت و دشمنی علیه خود را از اریکه قدرت به زیر کشند.
دوم اینکه جهان بینی و اعتقادات قومی – دینی خود را در شکل و شمایلی جدید عرضه نموده و روند یهودی سازی اساس تمدن سده های میانه و در ادامه آن سده های جدید اروپا را فراهم سازند که به هر دو هدف خود نیز نایل آمدند.

تحول باور مسیحی – یهودی و تبدیل آن به مسیحیت صهیونیستی به عنوان ایدئولوژی پروتستانهای قرون میانه توسط پیوریتانها صورت پپذیرفت.«این فرقه پروتستان که ساختار هنجارهای اخلاقی آن تماماً منطبق با تورات بود و به عنوان یهودی گری انگلیسی شناخته می شد»5 توسط فردی کالوینیست  پروتستان،به نام «ویلیام تیندل»6 پایه گذاری شده و در اروپا گسترش یافته بود و خود شاخه ای از کالوینیسم به حساب می آید. 

پیوریتانیسم؛تحکیم کننده شالوده مسیحیت صهیونیستی
با سرنگونی پادشاه انگلیس توسط کرامول پیوریتان و قدرت گرفتن پیوریتانها و بازگشت یهودیان به انگلستان مبانی و شالوده های مسیحیت صهیونیستی بطور فوق العاده ای تحکیم شد،چرا که با قدرت گرفتن پیوریتانیسم در انگلیس و متعاقب آن آمریکا و شمال آتلانتیک،مطالعات توراتی گسترش یافته و توجه فوق العاده ای به زبان عبری نشان داده شد.وابستگی پیوریتانیسم به یهودیت به حدی بود که از تمامی مذاهب دیگر پروتستان در این رابطه پیشی گرفته بود و در عین حالی که مذهبی یهودی نبود،ولی صفت «جودایزر»7 را کسب کرده بود.8

پیوریتانها خصوصاً قانون و قواعد توراتی را با دقت و وسواس به کار می بستند و به پاولس قدیس نیز که واضع آموزه مسیحی «اسرائیل جدید» بود علاقه نشان می دادند.9پیوریتانها ضمن همانندانگاری خود با یهودیان مذکور در تورات،برای خود هویت یهودی جدیدی کسب کردند و بر فرزندان خود نامهای یهودی مثل ساموئل،آموس10،سارا و جودیت11می گذاشتند.12

پیوریتانها همچنین حمایتهای «استراتژیکی» از یهودیان زمان خود به عمل می آورند.در آن زمان در انگلستان هیچ یهودی ای وجود نداشت،چرا که پادشاه انگلستان در قرن سیزدهم به اتهام «رباخواری و استثمار مردم»،تمامی یهودیان را از کشور خود اخراج نموده بود،اما یهودیان خواستار بازگشت به انگلستان بودند؛چرا که در کتاب مقدس آنها این اصل وجود داشت که قبل از آمدن حضرت مسیح(ع) آنها باید در تمامی دنیا پخش می شدند.

پیوریتانها که احترام فوق العاده ای برای تورات قائل بودند،در راستای تحقق این پیشگویی تورات از یهودیان،به مثابه «قوم برگزیده» در راستای تحقق پیشگویی مذکور با هیجان و خلوص حمایت به عمل می آورند.

قدرت گرفتن پیوریتانیسم موجب پدید آمدن دیدگاه جدیدی نسبت به یهودیان گردید.با گسترش کالوینیسم،یهودیان مورد علاقه و احترام پیروان آن قرار گرفتند؛چرا که آنها بر مبنای تئولوژی پیوریتانیسم،حافظان فرهنگ و زبان تورات بودند.لذا بر اساس اعتقادات پیوریتانها،یهودیان باید قبل از بازگشت مجدد مسیح به سرزمینهای مقدس باز می گشتند.13

«رجینا شریف»14 نویسنده یهودی در کتاب خود با عنوان صهیونیسم غیریهودی15 در توصیف و بیان حمایت پیوریتانها از تئوری «قوم برگزیده» و همینطور تئوری «بازگشت یهودیان به سرزمینهای موعود» چنین می نویسد:
کارتریس رهبر کلنی پیوریتانهای آمستردام در نامه خود،این موضوع را نیز روشن نموده است که:دولت انگلیس با شهروندان جدیدش که از هلند خواهند آمد،اولین و بهترین کشوری خواهد بود که فرزندان اسرائیل،دختران و پسران اسرائیلی را با کشتی به سرزمینهای موعود،سرزمینهای ابراهیم،اسحاق و یعقوب انتقال خواهد داد.16

حمایت اعتقادی لرد بالفور از صهیونیسم
«قول حمایت از صهیونیسم» که از سوی پیوریتانها داده شده بود حقیقتاً نیز به جای آورده شد.در قرن بیستم رهبران صهیونیسم که برای تشکیل دولت یهودی در فلسطین در جستجوی کمک و یاری بودند،بزرگ ترین حمایت را از «مسیحی – صهیونیست»های آینده و کلیسای پروتستان که در اصل ادامه پیوریتانها بودند دریافت داشتند.به این ترتیب که تصمیم اتخاذ شده از جانب «لرد بالفور»17 مبنی بر حمایت سیاسی از تشکیل یک دولت یهودی در فلسطین بیش از آنی که یک برآورد سیاسی باشد مبتنی بر باورها و اعتقاداتی بود که بر مبنای آن «سرزمینهای مقدس» از جانب خداوند در اختیار یهودیان گذاشته شده بود و به آنها تعلق داشت».18در مدت زمان کوتاهی جماعت یهودی بازگشته به انگلستان به قدرت اقتصادی قابل توجهی تبدیل شدند.«خاندان رو چیلد» نیز از میان این جماعت سربرداشت.

رسالت هواداری پیوریتانها از یهود،تنها به داخل مرزهای انگلستان محدود نماند،بلکه این جریان به طور گسترده در قرنهای 16 و 17 در میان کشورهای انگلیسی زبان رشد و توسعه یافت.

نفوذ پیوریتانیسم در آمریکا
عصر پیوریتانیسم در آمریکا و یا نیواینگلند آن روزگار با تأسیس اولین کلونی پیوریتانی در سال 1620م.در «ماساچوست»19 آغاز گردید.بعدها کلونیهای بزرگ تأسیس شده در «پلی موس»20 ضمن توسعه و گسترش خود تمامی  نیواینگلند را در برگرفتند.پیوریتانها چنان دلباخته ی عهد عتیق شده بودند که می خواستند به جای نیواینگلند نام «نیو اسرائیل» را به آمریکا بدهند.21و اینچنین پیوریتانیسم در تأسیس آمریکا نقش آفرینی نمود.

همگونگی پروتستانتیسم آمریکایی برآمده از پیوریتانیسم و احساس مشترک آن با یهودیت در منابع دیگری نیز مورد اشاره قرار گرفته است.«ادوارد تیونان»22 در کتاب خود   با عنوان لابی:قدرت سیاسی یهودیان و سیاست خارجی آمریکا23 چنین می نویسد:
براندیس24 رهبر حرکت صهیونیستی آمریکا،هنگامی که مشغول توسعه فعالیتهای سازمان خود بود،به ناگاه صاحبِ دوستی در کاخ سفید شد.این دوست ویلسون،رئیس جمهور (آمریکا) بود.ویلسون نه تنها براندیس را در سال 1916م.به ریاست دادگاه قانون اساسی آمریکا منسوب نمود.بلکه همزمان با آن از تئوری صهیونیسم مطرح شده توسط این دوست جوان خود نیز حمایت به عمل آورد...
این موضع ویلسون بسیار فراتر از تصمیم گیری سیاسی عملگرایانه بود.
ویلسون که خود فرزند یک کشیش پرس بیترین بود و به طور مدام کتاب مقدس را مطالعه می کرد،نسبت به یهودیان و سرنوشت آنها احساس علاقه می نمود.در پروتستانتیسم آمریکایی نسبت به آرمان صهیون گرایش بزرگ و قابل توجهی وجود دارد.گروس همچنین این اظهارات ویلسون را نیز که «من خود به عنوان یک فرزند کشیش پروتستان در مقابل سرزمینهای مقدس و بازگردانیدن آن به صاحبان اصلی آن احساس وظیفه می نمایم» نقل می کند».25

پروتستانتیسم در آمریکا
جماعت پروتستانها در آمریکا تحت چنین تلقی قرار دارند.پروتستانها در آمریکا (تشکیل کشور) اسرائیل را وعده تحقق یافته تلقی می کنند.کوچک ترین اعتراض به کمکها و حمایتهای آمریکا از اسرائیل از سوی این جماعت با اعتراضات شدیدی رو به رو می شود.26 با این همانی تلقی کردن دولت اسرائیل با یهودیانی که در تورات ذکر آنها رفته است،فلسطینیانی که در غزه و شریعه غربی زندگی می کنند نیز به عنوان مردم کنعان قلمداد می گردند.27

بدین ترتیب که این جماعت،حفظ قدرت و اقتدار آمریکا را نیز منوط به حمایت از اسرائیل می دانند.«جری فالول» یکی از رهبران بیش از 40 میلیون پروتستان ایوانجلیک اعلام می دارد:
هر رفتاری که دیگر کشورها با اسرائیل داشته باشند خداوند نیز همان رفتار را با آنها خواهد داشت.28

دشمن مشترک ایوانجلیکها و یهودیان که دوستی نزدیک با یکدیگر دارندبنا بر گفته نوام چامسکی مسلمانان هستند.29

نتیجه اینکه می توانیم بگوییم جنبش پروتستانتیسم در مقیاسی وسیع بازگشت و رویکرد به عهد عتیق و جهان نگری عبرانی است و این رویکرد دارای آثار اجتماعی – اقتصادی (زایش کاپیتالیسم و مشروعیت یافتن بهره و ربا) و اجتماعی و سیاسی (نوعی هواداری غیر عادی از یهودیت و دلداگی به آن) بوده است.

پی نوشت ها
1- Harun yahya/protestanlik، Aydin lama ve ibrani Mistisizmi www.harunyahya.org
2- Jesus Christ was born a Jew.
3- Leon Poliakov،History & Anti-Semitism،p.221.
4- James B.Prichard،the concised Atlas of the Bible،Times book،london،1991،p.124.
5- Universal Jewish Encyclopedia.calvinism،vol.2،p.648.
6- William Tyndale.
7- Judaizer.
8- Karen Armestrong/ Holey war/ macmillian London limited/ 1988.p.344.
9- همان منبع،همان صفحه.
10- amos.
11- Judith.
12- همان منبع،صفحه 34.
13- Eli Barnavi،A Histocial Atlas of the Jewish people:From the Time of Patriarchs to the Present Hutchinson Press،London،1992،p.140.
14- Rejina Sharief.
15- Non – Jewish Zionism.
16- همان منبع،صفحه 24.
17- لورد آرتور بالفور،وزیر امور خارجه انگلیس،یکی از شخصیتهای مسیحی – صهیونیست معروف که در سال 1917 با انتشار اعلامیه بالفور،صهیونیزم را مورد حمایت وسیع و بزرگ دولت انگلیس قرار داد.
18- Encyclo Pedia Judaica،zionism،vol.16،p.24.
19- Massa chussetts.
20- Plymouth.
21- Nathanc.Belth.A Promise to Keep:A varrative of the American Enconter with Anti-Simitism،Times Books،New york،1979،p.3.
22- Edward Tivnan foreign Policy.
23- The lobby:Jewsh Political Pawer and American.
24- Brondeis.
25- Edvard Tivnan،the lobby:Jewish Political Power and American foreign Policy،Simon & Schuster،New york،1987،pp.17-18.
26- Paul findley.They Dare to speak out:people and institations con front israels lobby،lowrence hill Book،illinois،1989،pp.238-246.
27- همان منبع،صفحه 240.
28- همان منبع،صفحه 242.
29- Kader ucgeni:ABD،israel ve Filistin،iletism yayin lari،istanbol،1993،sf38.
منبع : پروتستانتیزم،پیوریتانیسم و مسیحیت صهیونیستی – نصیر صاحب خلق.

مسیحیت صهیونیستی ؛ صهیونیسم مسیحی - بخش اوّل
مسیحیت صهیونیستی ؛ صهیونیسم مسیحی - بخش سوّم
لابی صهیونیسم چیست؟