از بهترین آثار با برکت عید نوروز دیدها و بازدیدهاست که به طور معمول در میان مردم ایران رایج بوده و هست و به طور عموم در بین دوستان و آشنایان و به خصوص در بین خویشاوندان انجام می گیرد و نتیجه این دیدار شدّت وحدت،همبستگی و همدلی و رفع ناراحتی ها و کدورت ها و تحولی عمیق در افکار و اندیشه ها و نشاط و شادمانی مستمری در میان مسلمانان خواهد بود.

اسلام عزیز بر این امر سفارش نموده و بر انجام آن تاکید کرده و حتی می توان گفت:«عید نوروز ریشه دینی اسلامی ندارد مگر آنچه که در روایت معلی بن خنیس نقل شده،ولی می توان گفت:به خاطر آثار آن که عبارت از صله رحم و دید و بازدید می باشد،در اسلام طرد نشده و بلکه محترم شمرده شده،همانگونه که در اخبار بر دید و بازدید تشویق زیاد و آدابی ذکر شده است.

از امام علی(ع)نقل شده:«برای خدا به دیدن اهل طاعت او برو و هدایت را از اهل ولایت او بگیر».1نیز نقل شده:«برای خدا دیدار کنید،برای خدا همنشینی کنید،برای خدا بخشش کنید و برای خدا از دهش خودداری ورزید،از دشمنان خدا ببُرید و با دوستان خدا پیوند زنید».2

از رسول خدا(ص) نقل شده:«هر که نه به قصد نیاز خواهی،بلکه برای دیدن برادر مؤمن خود به خانه او رود،از دیدار کنندگان خدا انگاشته شود و سزاوار است بر خدا که دیدار کننده خود را گرامی دارد».3از امام صادق(ع) نقل شده:«هر که به خاطر خدا به دیدار برادر خود رود،خدای عزّوجل فرماید:تو مرا دیدار کرده ای و پاداش تو به عهده من است و من به پاداشی کمتر از بهشت برای تو راضی نمی شوم».4از پیامبرخدا(ص) نقل شده:«هر که به دیدن برادر خود در خانه اش رود،خدای عزّوجل به او فرماید:تو میهمان و زائر منی،پذیرایی از تو به عهده من است و من  به پاداش محبّت تو به او،بهشت را بر تو واجب کردم».5

پاداش دیدار به خاطر خدا
از امام کاظم(ع) نقل شده:«هیچ چیزی به اندازه دیدار برادران از یکدیگر به خاطرخدا،ابلیس و سپاه او را در هم نمی کوبد».6از امام صادق(ع) نقل شده:«هر کس برای خدا نه غیر او و برای دستیابی به وعده او و دریافت آنچه نزد خداست به دیدن برادر خود رود،خداوند هفتاد هزار فرشته بر او گمارد که آوازش دهند:هان! رستگارشدی،بهشت گوارایت باد».7

نیز ازحضرت نقل شده:«هر که در راه خدا و برای خدا به دیدن برادر خود رود در روز قیامت میان جامه هایی از نور می خرامد و بر هر چه می گذرد آن را روشن می کند».8نیز از حضرت نقل شده:«هیچ مسلمانی نیست که در راه خدا و برای خدا از برادر مسلمان خود دیدن کند،مگر آن که خدای عزّوجل او را ندا دهد که:ای دیدار کننده! رستگار شدی،بهشت گوارایت باد!».9

از پیامبر خدا(ص) نقل شده:«دیدار کننده از برادر مسلمان خود،اجرش از دیدار شونده بیشتراست».10

ثمرات ملاقات با برادران
از امام صادق(ع) نقل شده:«دید و بازدید کنید که دیدار شما از یکدیگر، - باعث - زنده شدن دلهای شما و یادکرد احادیث ما می شود و احادیث ما،شما را به هم مهربان می کند،اگر به آنها عمل کنید،کمال و نجات می یابید و اگر رهایشان کنید،گمراه و هلاک می شوید،پس به احادیث ما عمل کنید که در این صورت من ضامن نجات شما هستم».11

از امام علی(ع) نقل شده:«دیدار نیکان مایه آبادانی دل است».12از امام باقر(ع) نقل شده:«در خانه هایتان از یکدیگر دیدار کنید،زیرا این کار امر ما را زنده می کند،رحمت خدا بر آن بنده ای که امر ما را زنده می کند».13از امام جواد(ع) نقل شده:«ملاقات با برادران هر چند کوتاه باشد،موجب رویش و باروری عقل می شود».14

از امام علی(ع) نقل شده:«دیدار برادران،گرچه اندک باشد،غنیمت بزرگی است».15از پیامبرخدا(ص) نقل شده:«دید و بازدید بذر محبّت را می رویاند».16

اجتناب از دیدار بدان
از امام صادق(ع) نقل شده:«هرگاه خواستی از کسی دیدار کنی به دیدن نیکان برو و با بدکاران دیدار مکن،زیرا آنان صخره ای هستند که در آن چشمه آبی نمی جوشد و درختی هستند که برگش سبز نمی شود و زمینی هستند که گیاهی در آن نمی روید».17

اعتدال در دیدار
امام علی(ع) در وصیتِ به فرزند خود امام حسین(ع) فرمود:«دیدار زیاد ملال آور است».18نیز از حضرت نقل شده:«هر که دیدارش زیاد شود خوشرویی و بشّاتیتش کم گردد».19نیز از حضرت نقل شده:«هرگاه به دوستی برادر خود اطمینان یافتی،دیگر به این اهمیتی نده که چه وقت به دیدنش بروی و او به دیدنت بیاید».20

پی نوشت ها
1- الامام علی(ع):«زر فی الله اهل طاعته و خذ الهدایة من اهل ولایته» - غررالحکم:5491 .
2- عنه(ع):«زوروا فی الله و جالسوا فی الله و اعطوا فی الله و  امنعوا فی الله،زایلوا اعداء الله و واصلوا اولیاء الله» - غررالحکم:5492-5493 .
3- رسول الله(ص) قال:«من زار اخاه المؤمن الی منزله لاحاجة منه الیه کتب من زوّار الله و کان حقیقاً علی الله ان یکرم زائره» - بحارالانوار:77/192/11 .
4- الامام صادق(ع) قال:«من زار اخاه فی الله قال الله عزوجل:ایای زرت و ثوابک علیّ و لست ارضی لک ثوابا دون الجنّة» – بحارالانوار 74/345/3.
5- رسول الله(ص) قال:«من زار اخاه فی بیته قال الله عزّوجل:انت ضیفی و زائری،علیّ قراک و قد اوجبت لک الجنّة بحبّک ایّاه» -بحارالانوار:74/345/6 .
6- الامام کاظم(ع):«لیس شی انکی لابلیس و جنوده من زیارة الاخوان فی الله بعضهم لبعض» – الکافی:2/188/7 .
7-  الامام صادق(ع) قال:«من زار اخاه لله لا لغیره التماس موعد الله و تنجّز ما عندالله،و کّل الله به سبعین الف ملک ینادونه:الا طبت و طابت لک الجنّة» – الکافی:2/175/1 .
8- عنه(ع):«من زار اخاه فی الله و لله،جاد یوم القیامةیخطر بین قباطیّ من نور لایمرّ بشی ءالّآ اضاء له» - بحارالانوار:74/347/8 .
9- عنه(ع):«ما زار مسلم اخاه المسلم فی الله و لله،الا نداه الله عزّوجل:ایّها الزائر! طبت و طابت لک الجنّة» - 74/348/10 .
10- رسول الله(ص):«الزائر اخاه المسلم اعظم اجراً من المزور» – کنز العمال:24665 .
11- الامام صادق(ع):«تزاوروا فان فی زیارتکم احیاءاً لقلوبکم و ذکرا ً لاحدیثنا و احادیثنا تعطّف بعظکم علی بعض،فان اخذتم بها رشدتم و نجوتم و ان تکرتموها ضللتم و هلکتم،فخذوا بها و انا بنجاتکم زعیم» – الکافی:2/186/2 .
12- الامام علی(ع):«لقائ اهل الخیر عمارة القلب» – بحارالانوار:77/208/1 .
13- الامام باقر(ع):«تزاوروا فی بیوتکم فان ذلک حیاة لامرنا،رحم الله عبداً احیا امرنا».بحارالانوار:2/144/6 .
14- الامام جواد(ع):«ملاقاة الاخوان نشرة و تلقیح العقل و ان کان نزراً قلیلا » – بحارالانوار:74/353/26 .
15- الامام علی(ع):«لقاء لاخوان مغنم جسیم و ان قلوا» - الکافی:2/179/16 .
16- رسول الله(ص):«الزیارة تنبت المودة» – بحارالانوار:74/355/36 .
17- الامام صادق(ع):«اذا زرت فزر الاخیار و لا تزر الفجار،فانهم صخرة لاینفجر ماءها و شجرة لایخضر ورقها و ارض لایظهر عشبها» - بحارالانوار:78/202/33 .
18- الامام علی(ع) - فی وصیته لابنه الحسین(ع):«کثرة الزیاره تورث الملاله» – بحارالانوار:77/237/1 .
19- عنه(ع):«من کثرت زیارته قلت بشاشته» – غررالحکم:8004 .
20- عنه(ع):«اذا وثقت بمدة اخیک،فلا تبال متی لقیته و لقیک» – غررالحکم:4087 .
منبع: همّت مضاعف،کار مضاعف – سید مرتضی حسینی اصفهانی.